काठमाडौं । पछिल्ला वर्षहरूमा युवा उमेरमै हृदयाघात हुने समस्या तीव्र रूपमा बढ्दै गएको स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन् । मुटुमा रगत आपूर्ति गर्ने नसा अवरुद्ध हुँदा हुने यो समस्या ३५ वर्षमाथिका व्यक्तिहरूमा बढी देखिन थालेको छ । विशेषज्ञहरूका अनुसार मुटुको नलीमा बोसो, रगतको डल्ला वा क्याल्सियम जमेर बन्द हुँदा हृदयाघात हुन्छ । कहिलेकाहीँ यस्तो अवरोध ठूला नलीमा भए तुरुन्त मृत्यु हुने अवस्था समेत आउँछ। स–साना धमनी अवरुद्ध हुँदा सामान्य लक्षण देखिए पनि दीर्घकालीन रूपमा यो खतरनाक हुन सक्ने चेतावनी चिकित्सकहरूले दिएका छन् ।
हृदयाघात कुनै पनि उमेरमा हुन सक्छ तर ३५ देखि ४० वर्षमाथिका व्यक्तिहरू बढी जोखिममा छन् । यसका कारण मध्य वंशाणुगत कारण, उच्च रक्तचाप, मधुमेह (सुगर), रगतमा कोलेस्ट्रोल र ट्राइग्लिसराइडको मात्रा बढी हुनु, मोटोपन, धूम्रपान र मद्यपानको बानी र निष्क्रिय जीवनशैली तथा अत्यधिक तनाव हुनु हो । यी सबै कारणहरूले हृदयाघातको जोखिम बढाउँछन् ।
हृदयाघातका मुख्य लक्षणहरूमा छातीको बायाँ भागमा असह्य पीडा, श्वास फेर्न गाह्रो हुनु, पसिना आउनु, वाकवाकी लाग्नु, रिँगटा लाग्नु र कहिलेकाहीँ बेहोस हुने अवस्था आउनु पर्दछ । यस्तो अवस्था देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर इसिजी, रगत परीक्षण वा इको कार्डियोग्राफी गर्न सिफारिस गरिएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अस्वस्थ खानपान, प्रदूषण, शारीरिक निष्क्रियता र मानसिक तनाव नै मुटुरोगका प्रमुख कारण हुन् । मुटु स्वस्थ राख्नका लागि नियमित व्यायाम, धूम्रपान–मद्यपान त्याग, नुन र चिल्लो कम प्रयोग, हरियो सागपात र फलफूल बढी सेवन, रातो मासु, फास्टफुड र मिठाई कम खाने, पर्याप्त पानी पिउने र तनाव कम गर्ने बानी बसाल्नुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ ।
“हृदयाघात अब केवल वृद्धहरूको समस्या होइन,” हृदयरोग विशेषज्ञहरू भन्छन्, “व्यस्त जीवनशैली, तनाव र असन्तुलित आहारले युवा पुस्ता पनि जोखिममा छ ।” कुनै पनि असामान्य लक्षण देखिएमा ढिलो नगरी नजिकको अस्पतालमा पुग्न सल्लाह दिइएको छ ।