काठमाडौं । भारत र अमेरिकाबीच दीर्घकालीन सुरक्षा तथा रणनीतिक सहकार्यलाई बलियो बनाउने उद्देश्यसहित ऐतिहासिक १० वर्षे “प्रमुख रक्षा साझेदारी ढाँचा” (Major Defence Partnership Framework) मा शुक्रबार हस्ताक्षर गरिएको छ । सम्झौतामा भारतका रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंह र अमेरिकी युद्धमन्त्री पिट हेगसेथले मलेसियाको राजधानी क्वालालम्पुरमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । (Reuters / Times of India) का अनुसार, उक्त सम्झौताले दुई देशबीचको रक्षा सहकार्यलाई “नयाँ युग” मा प्रवेश गराउने बताइएको छ । सम्झौताले आगामी दशकभर समन्वय, सूचना आदान–प्रदान, प्रविधिक सहयोग र संयुक्त सुरक्षा पहललाई गहिरो बनाउनेछ । सम्झौता हस्ताक्षरपछि अमेरिकी युद्धमन्त्री हेगसेथले सामाजिक सञ्जाल एक्स (X) मा लेख्दै भने, “भारतसँगको हाम्रो रक्षा सम्बन्ध कहिल्यै यति बलियो थिएन। यो सम्झौता क्षेत्रीय स्थिरता र प्रतिरोध क्षमताको आधारशिला बन्नेछ ।” उनीका अनुसार, नयाँ रक्षा ढाँचाले दुवै देशबीचको रणनीतिक संवाद, प्राविधिक सहकार्य र रक्षा उद्योगमा सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनेछ ।

भारतीय रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहले सम्झौतापछि प्रतिक्रिया दिँदै भने, “हामीले ‘फ्रेमवर्क फर द युएस–इन्डिया मेजर डिफेन्स पार्टनरसिप’ मा हस्ताक्षर गरेर हाम्रो बलियो साझेदारीमा नयाँ दशकको सुरुआत गरेका छौँ । यो ऐतिहासिक उपलब्धि हो ।” उनका अनुसार, सम्झौताले भारत–अमेरिका रक्षा सम्बन्धलाई स्पष्ट नीतिगत दिशा प्रदान गर्नेछ र इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा स्वतन्त्र, खुला र नियममा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था सुनिश्चित गर्न योगदान दिनेछ । यो हस्ताक्षर आसियान–भारत रक्षा मन्त्रीहरूको अनौपचारिक बैठकको अवसरमा सम्पन्न भएको हो । बैठक आगामी नोभेम्बर १ मा हुने एडिएमएम–प्लस सम्मेलन अघि आयोजना गरिएको थियो । सिंहले भ्रमण अघि नै आसियान सदस्य राष्ट्रहरूसँगको सुरक्षा सहकार्य बलियो बनाउने र भारतको “एक्ट इस्ट नीति”लाई अगाडि बढाउने उद्देश्य रहेको बताएका थिए । विशेषज्ञहरूले यो सम्झौतालाई भारत–अमेरिका रणनीतिक सम्बन्धको नयाँ माइलस्टोनका रूपमा हेरेका छन् । यसले रक्षा–प्रविधि आदान–प्रदान, संयुक्त उत्पादन, तथा इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा शक्ति सन्तुलनमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ । अमेरिकाका लागि यो सम्झौता चीनको प्रभाव घटाउने रणनीतिक कदम हो भने भारतका लागि स्वदेशी रक्षा उद्योगलाई सुदृढ बनाउने अवसरको रूपमा देखिएको छ ।