एचबी चन्द/काठमाडौँ । हालै सम्पन्न नेकपा (बहुमत) स्थायी समितिको बैठकले देशभर फैलिएको जेनजी आन्दोलनलाई जनताको असन्तोष र विद्रोहको ऐतिहासिक विस्फोटको रूपमा मूल्याङ्कन गरेको छ । भदौ ३१ देखि असोज ४ गतेसम्म बसेको स्थायी समितिको बैठकले भदौ २३ र २४ गते देशभर फैलिएको आन्दोलनको राजनीतिक मूल्याङ्कन गर्दै क्रान्तिकारी नेतृत्वको अभावका कारण जनविद्रोह अपहरणमा परेको निष्कर्ष समेत निकालेको हो । बैठकले नेपालको हालको राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक अवस्थालाई नोकरशाही दलाल पूँजीवादी व्यवस्थाको चरम असन्तुष्टिको परिणाम बताउँदै हालको सत्ता संरचना नै संकटको मुख्य स्रोत भएको ठहर गरेको छ । पार्टीका अनुसार जेनजी आन्दोलनको पृष्ठभूमि लामो समयदेखि बढ्दै आएको भ्रष्टाचार, राष्ट्रघात, एकाधिकार, बेरोजगारी र सामाजिक असमानतामा निहित थियो । सरकारमाथिको अविश्वास, सत्तारूढ दलबीचको आन्तरिक संघर्ष र जनजीवनमा फैलिएको आर्थिक सङ्कटले देशलाई ज्वालामुखीझैं विस्फोटको स्थितिमा पुर्‍याएको ठहर गरिएको छ ।

पार्टीले जेनजी आन्दोलन प्रारम्भमा “भ्रष्टाचार अन्त्य र कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निर्वाचन” जस्ता मागका साथ सुरु भए पनि, राज्यद्वारा गरिएको बल प्रयोग र जनहत्या पछि यो आन्दोलन व्यापक विद्रोहमा परिणत भएको र त्यसपश्चात सत्ता व्यवस्थापन सेनाको नियन्त्रणमा गएको ठहर बैठकले गरेको छ । सेनाले प्रत्यक्ष शासन नलिए पनि दलाल पूँजीवादी गुट र विदेशी सल्लाहमा अन्तरिम सरकार गठन भएको ठहर गरेको छ । पार्टीले यस प्रक्रियामा अमेरिका र भारत दुवैको सक्रियता रहेको दाबी गर्दै सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने कार्यमा समेत भारतीय प्रभाव देखिएको आरोप लगाएको छ । पार्टीले भदौ २४ पछि आन्दोलनको नेतृत्व अदृश्य शक्तिले कब्जा गरेको उल्लेख गर्दै युवा वर्गको असन्तोषलाई संगठित जनक्रान्तिमा रूपान्तरण गर्न नसक्नु र विचारधारात्मक अस्पष्टताका कारण आन्दोलन अपहरण भएको जिकिर गरेको छ । साथै बैठकले जनविद्रोह सफल हुनका लागि “सही विचार, सही नेतृत्व र जनसेना” आवश्यक हुने ठहर गर्दै ती तत्वको अभावले जेनजी आन्दोलन बुर्जुवाहरूको हातमा परेको निष्कर्ष निकालेको छ ।

पार्टीले आफ्नै भूमिकाको पनि आत्मसमिक्षा गर्दै वैज्ञानिक समाजवादी क्रान्तिको नीति सही भए पनि कार्यान्वयन र संगठनात्मक तयारी कमजोर रहेको स्वीकार गरेको छ । जनसंगठन र जनसहभागिता विस्तारमा कमजोरी स्वीकार गर्दै आगामी रणनीति पुनर्गठन गर्ने निर्णय गरेको एक नेताले जनमेललाई भने । उक्त बैठकले पाँच प्रमुख निष्कर्ष समेत निकालेको छ । पहिलो : नेपालको राजनीतिक अवस्था विस्फोटक बिन्दुमा पुगेको छ । दोस्रो : पार्टीको मूल्याङ्कन सही सावित भएको छ । तेस्रो : नेपाली युवामा विद्रोहको उच्च क्षमता छ । चौथो : नेतृत्वविहीन आन्दोलन उपलब्धिविहीन रहन्छ र पाँचौ : जनताको आफ्नै सैन्य शक्ति नहुँदा उपलब्धि अपहरण हुन्छ । बैठकले अब पार्टीलाई विचारधारात्मक, राजनीतिक र संगठनात्मक रूपमा पुनर्संरचना गर्दै “लाल जेन–अल्फा” नामक नयाँ क्रान्तिकारी युवा ढाँचा निर्माण गर्नेतिर ध्यान दिने बताएको छ । साथै, ग्रामीण र शहरी बस्तीमा “सोभियत शैलीका जनसत्ता” निर्माण गर्ने संकेत पनि दिएको छ । वर्तमान अन्तरिम सरकारलाई “यथास्थितिवादी र पश्चगामी” ठहर गर्दै पार्टीले त्यसको समर्थन नगर्ने र संविधान पुनर्लेखनसहित “वैज्ञानिक समाजवादी संविधान” निर्माणका लागि आन्दोलन गर्ने रणनीति तय गरेको छ । अबको यात्रामा पार्टीकोे लक्ष्य जनविद्रोह र वैज्ञानिक समाजवादी व्यवस्थाको स्थापना रहेको र त्यसका लागि नयाँ एकता, नयाँ संगठन र नयाँ आन्दोलन अपरिहार्य भएको पार्टीले बताएको छ ।